معاونت فرهنگی و اجتماعی
جهاددانشگاهی
خبر : موضوع: ‌ فرهنگی
اثرات نقد و مناظره برای توسعه در دانشگاه ارومیه بررسی شد

نشست "نقد و مناظره در افق توسعه" از سوی معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی آذربایجان غربی در دانشگاه ارومیه برگزار شد

نشست تخصصی "نقد و مناظره در افق توسعه" با حضور دانشجویان از سوی معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی آذربایجان غربی با مشارکت معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ارومیه در سالن مجتمع فرهنگی دانشگاه برگزار شد.

در این نشست امین رستم زاده معاون فرهنگی جهاددانشگاهی آذربایجان غربی گفت: برای تببین جایگاه نقد ومناظره در توسعه باید فهم درستی از واژه نقد و مناظره داشت و بعد از واکاوی جوهر موضوع، به پرداخت علمی و طرح مساله در راستای نقش آفرینی آن اقدام نمود و این آفتی است که در اغلب موضوعات به سبب نبود راهبرد فرآیندی در تبیین موضوعات گریبانگیر مباحثات علمی است.

رستم زاده گفت: پیشرفت امری تک بعدی نبوده و مستلزم نگاه چند بعدی است و این گردهم آوردن نگرش‌های مختلف از ابعاد متفاوت مستلزم ایجاد بستری برای تعامل تقابل دیدگاهها است.

معاون فرهنگی جهاددانشگاهی آذربایجان غربی گفت: مدیریت این بستر نیازمند خلاقیت و توجه به پیچیدگی‌های منحصر به فرد و حرفه‌ای گری علمی مدیریتی است.

وی گفت: نقد و نقادی باید طبیبانه صورت گیرد اما طبیبانه بودن مستلزم استلزامات بسیار مهم و پیچیده‌ای است که باید همه این موارد احصاء و شفاف سازی شده و بر روی هر کدام از مولفه‌های دخیل در آن برنامه ریزی صورت پذیرد.

عضو گروه حقوق واحد گفت: وقتی نقد حاصل اندیشه نامانوس شده از فرهنگ نقادی اصولی و علمی است؛ بسیاری از خصوصیت نقادی توسعه‌مند و طبیبانه را باخود همراه نخواهد داشت و یا زمانیکه ذهن نقاد تهی از جوهر موضوع و یا جاهل به ابعاد محتوایی و از همه مهمتر نظریات مطروحه و ابعادمختلف و متفاوت بحث است حتی نقد صحیح و سالم عقیم برای باروری پیشرفت جامعه است.

رییس سازمان دانشجویان واحد گفت: باید فرهنگ تحمل نظر مخالف و روحیه نقد سازنده و بی غرض بعنوان یک جریان فرهنگی لازم و اثر گذار در توسعه فرهنگی جوامع بصورت بی قید و شرط مورد پردازش راهبردی و مدیریتی در برنامه‌های توسعه و اسناد بالادستی آن مورد توجه قرار گیرد.

رستم زاده گفت : نظر انداختن به هر موضوع ویا  چالش و فرصتی از ابعاد مختلف و متفاوت که در ذهن مدنظر است  و شنیدن نظرات در تضاد با هم در آن مساله و موضوع ، کیفیت رویکرد نظرها و نگاه‌های بعدی افراد به موضوع را کیفی‌تر و غنی‌تر می‌کند.

وی ادامه داد: این سبک در واقع نگاه مردم را ناخودآگاه غنی‌تر می‌نماید و هر چقدر کیفیت نگرش مردم و به سبب آن مدیران جامعه به موضوعات و مسایل ژرف‌تر باشد توسعه و پیشرفت در همه سطوح متعالی‌تر می‌شود.

وی گفت: در غیر اینصورت انتظار نگرش کیفی و طراحی و تدوین و اجرای برنامه‌های توسعه کیفی بسیار معنی و مفهوم نخواهد داشت.

این مدرس حقوق دانشگاه گفت: پیشرفت و توسعه در تلالو نگرش‌ها و آراء مختلف و متفاوت و تضارب آنها خلق می‌شود اما باید قبل از تحقق موضوع فرهنگ بی‌بدیل آن بی هیچ پیش شرطی در اندیشه مردم نهادینه شود تا باعث سردرگمی و آشوب هیجانی و سطحی نگری و استفاده ابزاری از نقد و مناظره نشود.

وی گفت: با تحقق جمیع شرایط در فاز بعدی باید فرهنگ مناظره و نقد اصولی بصورت هویتمندتر در جامعه و اندیشه مردم نهادینه شود تا افق‌های پیشرفت محقق‌تر شود.

در ادامه نشست "نقد مناظره در افق توسعه" که از سوی معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی آذربایجان غربی در ارومیه  برگزار می گردید حجت الاسلام و المسلمین کریم جباری مدیر برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه ارومیه گفت: از آنجا که در هر شخص و هر گروه و هر جامعه ای با مرور زمان نگرشهای خاصی شکل می گیرد و این نگرشها نیاز به گسترش و غنابخشی و استحکام بیشتر است ، دیدگاههای سایرین می تواند در تضارب آرا برآیند بسیار مطلوبی داشته باشد.

وی ادامه داد: از این رو، مناظرات علمی و فرهنگی یک  نیاز فردی و جمعی برای تقویت و توسعه و تعمیق نگرشها با جمع و تلفیق دستاوردهای مثبت فکری خود و دیگران است.

وی گفت: در این مناظرات برداشتها و تحلیلها و نتیجه گیری های مختلف در یک موضوع به نقد گذاشته می شود.

وی ادامه داد: هر فرد و هر جامعه نگرش و تحلیلی از مسائل دارد که در مناظره با دیگران دقت و درستی و ضعف و نادرستی این نگرشها بهتر معلوم می شود .

مدیر برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه ارومیه گفت: کسی که دغدغه ای ندارد و به عقل جمعی اعتقادی ندارد و نظرات دیگران برایش هیچ اهمیتی ندارد چه نیازی به مناظره دارد .

وی گفت: شرط اساسی مناظره کننده و هیئت داوران تخصص در موضوع مورد مناظره  و یا اطلاعات و مطالعات کافی و مستند سخن گفتن در موضوعات مورد بحث است.

وی ادامه داد: تصورات غلط از مناظره که به مناظره آسیب اساسی می زند این است که مناظره را با مغالطه و کارهای تبلیغی و قشون کشی و و جنجال های خبری اشتباه می گیرند.

عضوهیات علمی دانشگاه ارومیه گفت: کسی که در موضوع مورد مناظره اهل نظر نیست چه به طور تخصصی و چه براساس مطالعات عالمانه کمتر از حد تخصص ولی مستند و مدلل، شرکت کردنش در مناظره معنایی ندارد؛ چون یا نگرشهای از پیش تعیین شده را تکرار و تاکید خواهد کرد که خلاف هدف مناظرات علمی است و یا به جای کشف حقیقت در گفت و گوهای منصفانه دو طرفه دنبال تحمیل اندیشه خود یا انگیزه های غیر علمی و غیر اخلاقی خواهد بود.

مدیر برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه ارومیه گفت: برای بهتر به نتیجه رسیدن مناظرات علمی و دوری از غوغاسالاری و هوچیگری و جوزدگی باید روی اصطلاحات و تعابیر به برداشت مشترک رسید. مثلا وقتی در مورد اعتدال بحث می کنیم برخی مرادشان اعتدال در توجه همه جانبه به ارزشهای اخلاقی و فرهنگی است و اهتمام به رشد موزون ارزشها در فرد و جامعه و همراهی با رهبران الهی و تندتر و کندتر از آنان راه نرفتن و طبق قرآن از میانه صراط مستقیم به چپ و راست منحرف نشدن و برخی اعتدال را بیشتر در قالب سیاسی و به معنای سازشکاری و نادیده گرفتن مصالح ملی و توجه به علایق  و سلایق بیگانگان ترجمه می کنند.

وی ادامه داد: البته این معنا و مقصود از اعتدال، هیچ تناسبی با اعتدال به معنای لغوی یا اصطلاح اخلاقی علمایی مثل ملا احمد نراقی در معراج السعاده ندارد. بر روی این دو تفسیر متعارض  از اعتدال هرگز نمی توان به نتیجه رسید. مگر یکی از آن دو معنا انتخاب شده و محور مناظره قرار بگیرد .

حجت الاسلام و المسلمین کریم جباری گفت: طرح مطالب غیر قابل اثبات برای طرفین و نیز برای مخاطبان ؛ طرح مطالب شخصی و ابراز احساسات یا تحریک احساسات طرف مقابل و نداشتن جمع بندی و نتیجه گیری از مناظرات و عدم انتقال این نتایج به افکار عمومی و نیز غلطیدن در دامن سفسطه و مغلطه  توسل به شعارهای کلی و بدیهی و مباحث کشدار و فاقد دقت و ظرافت از   آفات مناظرات علمی است.

مدیر برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه ارومیه گفت: شهید ثانی در منیه المرید در آداب مناظره به نکاتی بسیار اساسی اشاره کرده که هنوز بعد از قرنهای متمادی و با این که پانصد سال از زمان طرح آنها می گذرد هنوز برای ما غالبا ناشناخته و بیگانه است.

وی ادامه داد: ایشان اشاره می کند که "هدف مناظرات کشف حقیقت به طور مطلق است نه حقیقت های قائم به شخص خاص؛ یعنی حقیقت منهای این که من می گویم یا رقیبم." اگر واقعا هدف اصلی طرفین مناظره کشف و ظهور حقیقت باشد باید انعطاف پذیر باشند و بعد از مناظره نظرات خود را بازسازی کنند و خطاهای خود را قبول کنند .

وی در ادامه خاطرنشان ساخت: همچنین ایشان معتقد است کسی که در موضوعی صاحب نظر نیست و خود نگرش مقلدانه و غیر محققانه دارد ، حق ندارد در مناظرات شرکت نموده با نظرات دیگران مخالفت کند و شهید ثانی هم چنین اشاره می کند که موضوع مناظره باید مسائل اساسی مورد نیاز و با معضلات و اتفاقات قریب الوقوع است و نه مسائل حاشیه ای و تکراری و بی ثمر که جزء لغویات محسوب می شود.

مدیر برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه ارومیه گفت: ایشان (شهید ثانی) معتقد است مناظرات علمی و فرهنگی باید در فضای محدود و خلوت علاقمندان واقعی علم و حقیقت مطرح شود نه در جمع های شلوغ و پر ازدحام تا خود نمایی و دیگر اغراض شخصی وارد کار نشود و مناظرات به مشاجرات و صف آرایی امواج احساسات تعصب آمیز تبدیل نگردد و ایشان می فرماید مناظرات علمی که خود بهترین شیوه امر به معروف است گاهی در جامعه به مجموعه ای از مفاسد اخلاقی تبدیل می شود و کسی به این مفاسد توجه ندارد .

وی ادامه داد: ایشان می گوید مناظره کنندگان اگر هدفشان رسیدن به حقیقت است نباید سخنان مخاطب را به طور ناگهانی قطع کنند و او را با طرح مطالب پراکنده کلاف پیچ و ذهنش را آشفته نکنند وبه  روشهای غیر اخلاقی جنگ روانی متوسل نشوند .

جباری در خاتمه خاطرنشان ساخت: در ابتدا باید این شرایط را برای مناظره اثرگذار مدنظر قرار داد تا بتوان در افق های توسعه از آن بهره جست.

در خاتمه این نشست دانشجویان به طرح مباحث مدنظر در اینخصوص بصورت و پرسش و پاسخ پرداختند.